از تبدیل حمام دزاشیب به موزه محلی تا لوکیشن250ساله سریال شب دهم

مازندشورا: شهردارآنلاین: گروه مجلس و شورا: عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران صبح جمعه، هفتم مهرماه به همراه سخنگوی شورای شهر تهران، تهرانگردی خود را به بازدید از تکایای قدیمی و تاریخی تجریش و شمیرانات اختصاص دادند.

مازندشورا : به گزارش خبرنگار «شهرنوشت» احمد مسجدجامعی و علی اعطا دو تن از اعضای شورای شهر تهران یک روز مانده به تاسوعا از تعدادی از تکیه ها و حسینیه های قدیمی و تاریخ دار تهران بازدید کردند و با فعالان این حرکت مردمی به گفتگو نشستند. این تکیه گردی با حضور در هیات رفتگران آغاز شد. این گزارش ماحصل همراهی با اعضای شورای شهر است که در آن تاریخچه حسینیه ها و تکیه های منطقه به طور خلاصه مرور می شود. هیات رفتگران شمیرانات رفتگران این تکیه را در دهه 50 به تکیه خود تبدیل کردند و نایب تقی صالحی که بزرگ رفتگران بوده نیز در این امر دخیل است. در این تکیه هنوز هم همه چیز بوی گذشته را می دهد، هرچند اینجا در گذر زمان چندین بار مرمت شده است اما نمادهای فراوان، تابلوهای 35 ساله و پشتی های سنتی نشان از قدمت این تکیه دارد. فرزند تقی صالحی می گوید: این تکیه در دهه پهلوی ساخته شده است و حوض مرمر وسط این ساختمان دوطبقه بر اثر مرمت های چندباره تخریب شده است اما باز هم محل اصلی اجتماع اهالی منطقه در دهه محرم به ویژه روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی است. هیات رفتگران یا سوپورها ویژگی اش این بود که در ایام محرم هیات دزاشیب که هیات متعلق به ثروتمندان جامعه بود به این هیات می آمد و بالعکس، به عبارت ساده تر در ایام محرم طبقات اجتماعی ملاک عزاداری نبود. تکیه دزاشیب، یک اثر ملی تاریخی در حال حاضر وسعت این حسینیه حدود 440 مترمربع است و در دو طبقه ساخته شده است. تمام محوطه داخلی با قالی مفروش است و دورتادور آن پشتی قرار دارد. حوض مرمری در میانه تکیه است و شش ستون چوبی 12متری نگه دارنده سقف مجموعه قرار دارد این زیبایی ها در نگاه اول نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند. سقف بلند مجموعه است که به صورت شیروانی طراحی و از جنس چوبی اجرا شده است. در تکیه دزاشیب طاق نماهایی وجود دارد که هر یک از آنها در گذشته به یکی از طایفه های دزاشیبی تعلق داشته است. دراین تکیه می توان علاوه بر کتیبه های قرآنی، به اسباب و ابزار آلاتی نظیر علامت های پنج تیغه فولادی و یازده تیغه طلاکوب اصفهان که با پرهای سفید، زرد و قرمز مزین شده، طوق، چند گلدان وقفی، همچنین چند طاقه شال، دو بیرق 80 ساله که تصویر حضرت علی اکبر را به نمایش گذاشته و دو مشعل و چند تابلوی رنگ روغن از وقایع کربلا اشاره کرد. این اثر در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۲۲۱۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به گفته قدیمی های تکیه دزاشیب، سال ها پیش مرحومه شهربانو دزاشیب نذر کرده بود دراین تکیه شمع روشن شود؛ اهالی حسینیه دزاشیب، علامت های موجود که حال قدمت آن ها به 35 سال نیز می رسد را از دزاشیب تا بازار با ماشین حمل می کردند، در سبزه میدان پیاده می شدند و برای عزاداری به راه می افتادند. گفتنی است که سال هاست صبحانه 10 روز اول محرم این تکیه برعهده شخصی به نام «قائمی تهرانی» است. حمام دزاشیب، موزه می شود درست در ابتدای محله دزاشیب؛ روبه روی تکیه دزاشیب و درکوچه ای که به نام «شهید سید کاوه علوی» بنای کوچکی قرار دارد که به حمام دزاشیب معروف است. از آنجایی که افراد مهم از این حمام استفاده می کردند، از ابتدا به حمام رجال شهرت داشت که با گذشت زمان سال ها بلااستفاده ماند. مسجدجامعی در ادامه بازدید از تکایا سری به حمام مذکور زد و از تبدیل کاربری حمام دزاشیب به موزه خبر داد و گفت: مدت ها است که توسط سازمان میراث فرهنگی بازسازی این حمام در دستور کار قرار گرفته و تا یکماه آینده نیز به اتمام خواهد رسید. به گفته عضو کمیسیون اجتماعی و فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران، این موزه اولین موزه محلی واقع در منطقه دزاشیب خواهد بود که مدت ها پیش مقرر شده بود تا این حمام به سفره خانه سنتی تبدیل شود که حال به اولین موزه محلی در منطقه دزاشیب تبدیل خواهد شد. تکیه حصار بوعلی هم از تکایای قدیمی تهران در شمیرانات است که اهالی این منطقه می گویند: قدمت این تکیه به بیش از 170 سال پیش بازمی گردد و این مجموعه متعلق به حاج گداعلی عسگریان و حاج میرزاحسن عسگریان بود که بارها سازمان های مختلف اقدام به تخریب آن کردند، اما موفق نشدند. سقف این تکیه نیز مانند تکیه دزاشیب با ستون های 11 متری که از چوب تبریز است، نگاه داشته شده و اطراف تکیه بوعلی با علامت هایی که هرکدام روایت جداگونه ای دارند، مزین شده است. کنار درب خروجی تکیه حصار بوعلی ویترینی مملو از لوازم قدیمی نظیر سماور امیرکبیر، کتری ها و قوری های قاجاری و رجال، ظروف مسی و نقره متعددی نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند که اهالی این منطقه می گویند: رجال و دیگر شخصیت هایی که در این تکیه رفت و آمد داشتند،این لوازم را وقف کرده اند. سرپوش قنات حصار بوعلی برداشته شود مسجد جامعی مهم ترین ویژگی تکیه حصار بوعلی را گذر قنات از وسط این تکیه دانست و از شهردار منطقه یک خواست تا روی قنات حصاربوعلی را باز کند تا آبی که از وسط این تکیه جاری شده است، قابل مشاهده شود. به گفته این عضو شورای شهر تهران، قدمت این مجموعه به بیش از 170 سال می رسد و از طوایفی که در ابتدا به این محل آمده اند می توان به نظرها، ناطقیان ها، اقدسی ها، یزدانیان ها، وسیفان ها، جابر انصاری ها، یزدانی ها، عسگریان و قره گوزلوها که در زمان قاجاریه از سمت همدان به این محل آمده اند، اشاره کرد. لوکیشن سریال شب دهم 250 سال قدمت دارد حسینیه نیاوران که سال ها پیش میزبان بازیگران سریال «شب دهم» بود، 250 سال قدمت دارد و از ویژگی های این حسینیه این است که از زمان ناصر الدین شاه تاکنون تغییر نکرده و بنا حفظ شده است. مساحت زمین تکیه 700 مترمربع و مساحت زیربنای تکیه یک هزار و 500 مترمربع است که صحن میانی ذوزنقه ای شکل آن با 10 ستون سقف را نگاه داشته است. دور تا دور این تکیه را 14 طاق نما دربرگرفته است و هر کدام از این طاق نماها مربوط به یکی از طایفه های نیاوران می با شد که به گفته مسئول تکیه، تزیینات و آماده سازی طاق نمای هر طایفه را نیز خودشان عهده دار بودند. در بخش بالای حسینیه نیاوران و طاق نماها چوب کاری هایی از اصفهان است که برای انجام این تزئینات حدود چهل روز زمان صرف شده است. نام دیگر حسینیه نیاوران «گردِوی» بود که برخی معتقدند؛ نام این حسینیه برگرفته از نام برادر «بهرام گور» بوده است. در ادامه بازدید مسجدجامعی از این مجموعه، مسئول حسینیه به این عضو شورای شهر تهران گفت: ستون های حسینیه نیاوران نیاز به مرمت دارد و علی اعطا و احمدمسجدجامعی هم قول در دستور کار قراردادن مرمت ستون های این حسینیه را به او دادند. 72 مرغ را به نیت 72 تن در ساخت علم استفاده کردم مسجد قلهک نیز یکی از قدیمی ترین مساجد تهران است که اعطا و مسجدجامعی از آن بازدید کردند. این مسجد در سال 1350 با معماری مهندس مظلوم ساخته شد و تکیه قلهک که به صورت یک زمین مجزا در کنار این مسجد قرار گرفته بود در سال 1340 احداث شده است. درب این تکیه فقط در ماه های محرم و صفر به روی عزاداران باز می شود و در دیگر ماه ها مسجد قلهک مورد استفاده قرار می گیرد. اهالی شمیران نخل را نمادی از تابوت امام حسین (ع) می دانند که در روز عاشورا به وسیله اهالی حسینیه قلهک، نخل 100 ساله آینه کاری شده ای را جلوی دسته تکیه قرار داده و تا امامزاده اسماعیل حمل می کنند. این تکیه نیز مانند تکیه های گذشته از وقف اشیا بی نصیب نمانده است به طوریکه در محرم ۱۳۳۰ قمری دو سماور وقف تکیه قلهک شد. نکته قابل توجه دیگری که در این تکیه وجود دارد این است که علامت های 100 ساله با پرهای قرمز اطراف تکیه را آراسته اند؛ اما در این میان یکی از علامت ها با رنگ مشکی تمایز خود را نشان می دهد. این علم دست ساز است و توسط یک درویش ساخته شده است. این درویش مدت زمانی که صرف ساخت این علامت کرده است را پنج سال اعلام کرده و می گوید: 72 مرغ را به نیت 72 تن در ساخت علم استفاده کردم که وجه تمایز این علامت با علامت های دیگر است. وی ادامه داد: از بالای آن نام خدا و پنج تن را به ترتیب آورده ام و بعد هم اسامی 14 معصوم را روی بدنه علم حک کرده ام. قدیمی ترین حسینیه تهران، آخرین مکان بازدید عضو شورای شهر تهران حسینیه سادات اخوی آخرین مکانی است که در هفتم مهرماه احمد مسجدجامعی و علی اعطا از آن بازدید کرد. حسینیه سادات اخوی با قدمت حدود 200 سال یکی از اولین و قدیمی ترین تکایای تهران است. این حسینیه توسط حاج سید ابراهیم تقوی معروف به «اخوی» در زمان فتحعلی شاه قاجار در محله عودلاجان تهران احداث شد که به مرور زمان به تکیه «سادات اخوی» معروف شده است. نکته قابل توجه این که این حسینیه از ابتدا برای مراسم ویژه عزاداری بانوان احداث شده به همین جهت مراسم عزاداری در این هیئت روزها قبل از اذان ظهر برگزار می شود اما بعدها با گذشت زمان قسمتی نیز برای مراسم عزاداری آقایان مد نظر قرار گرفت و روزانه هزاران نفر از عزاداران امام حسین(ع) در ماه محرم خود را از سراسر تهران به این حسینیه می رسانند. گفتنی است چادر بزرگی که توسط سه ستون علم شده است، سقف حسینیه را پوشانده و پارچه های عزای امام حسین(ع) با قدمت 100 ساله بر دیوارهای این حسینیه نقش بسته است که یکی از این پارچه ها توسط مرحوم خیام در شهر اصفهان دوخته شده است. اما نقطه تمایز این حسینیه با دیگر حسینیه ها و تکایا پذیرایی از مهمانان و عزاداران اهل بیت (ع) به روش سنتی و پذیرایی با قهوه، چای شیرین ذغالی و نان قندی است. سایل برجای مانده از آتش نشانان پلاسکو نگهداری می شود، به اتمام رسید.